Σχόλιο ΕΘΝΙΚΟΥ ΒΗΜΑΤΟΣ
Σήμερα επιλέγουμε να δημοσιεύσουμε ένα διαφορετικό κείμενο. Όχι κάποια πολιτική ανάλυση, ούτε ακόμη μία καταγγελία για τα προβλήματα της εκπαίδευσης. Αλλά τις σκέψεις και τις αγωνίες ενός 17χρονου Ελληνόπουλου, μαθητή της Γ΄ Λυκείου, που θέλησε να μοιραστεί μαζί μας όσα βιώνει και όσα τον προβληματίζουν.
Το κείμενό του δεν διεκδικεί λογοτεχνικές δάφνες, ούτε φιλοδοξεί να δώσει απαντήσεις σε όλα. Έχει όμως κάτι που σπανίζει στον δημόσιο διάλογο. Την αυθεντικότητα μιας νεανικής φωνής που δεν αρκείται στην αποστήθιση, που αναζητά τη γνώση πέρα από τις σχολικές αίθουσες και που θέλει να μπορεί να σκέφτεται και να εκφράζεται ελεύθερα.
Σταθήκαμε ιδιαίτερα σε μια φράση του. «Έχουμε χάσει την ομορφιά του διαβάσματος». Πόση αγωνία κρύβεται πίσω από αυτές τις λίγες λέξεις; Ένας μαθητής, στην ηλικία που οι περισσότεροι παλεύουν με την ύλη, τα διαγωνίσματα και την αγωνία των Πανελλαδικών, μας υπενθυμίζει ότι η παιδεία είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από έναν βαθμό στο απολυτήριο ή μια θέση στο πανεπιστήμιο.
Δεν είναι απαραίτητο να συμφωνήσει κανείς με κάθε του διαπίστωση. Είναι όμως απαραίτητο να ακούσει όσα έχει να πει. Γιατί όταν ένας νέος άνθρωπος αισθάνεται ότι η διαφορετική του άποψη γίνεται αιτία χλευασμού, όταν προβληματίζεται για την κριτική σκέψη των συνομηλίκων του και αναζητά διέξοδο στη μόρφωση, η απάντηση των μεγαλύτερων δεν μπορεί να είναι η αδιαφορία.
Ίσως τελικά το πιο ελπιδοφόρο στοιχείο αυτού του κειμένου να μην είναι οι απαντήσεις του, αλλά τα ερωτήματα που τολμά να θέσει.
Ας ακούσουμε λοιπόν αυτό το Ελληνόπουλο. Όχι επειδή συμφωνούμε υποχρεωτικά μαζί του, αλλά επειδή μια κοινωνία που θέλει να έχει μέλλον οφείλει πρώτα να ακούει τα παιδιά της.
ΕΘΝΙΚΟ ΒΗΜΑ – Συντακτική Ομάδα
Η φωνή του μαθητή
Η σχολική παιδεία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θεμέλια ενός υγιούς κράτους, καθώς χωρίς τη σωστή διαπαιδαγώγηση της νεολαίας του αύριο, η ιστορία των προγόνων μας κινδυνεύει να καταστεί άχρηστη.
Είμαι ένα παιδί της τρίτης Λυκείου, στο οποίο αρέσει απλά να γνωρίζει τι γίνεται στη χώρα του, που αγαπάει τη θρησκεία του, την οικογένειά του, το Έθνος του και την Πατρίδα του. Για αυτά τα απλά πράγματα και μόνο, ο πόλεμος που αισθάνομαι ότι αντιμετωπίζω καθημερινά είναι ακατανόητος και πλήρως υποτιμημένος. Φαντάσου καθημερινά να σου μαθαίνουν και να σου προωθούν τη δημοκρατία και την ελευθερία του λόγου και στην αμέσως επόμενη πρόταση να θίγουν τα πιστεύω σου και να σε αποκαλούν φασίστα, ενώ δεν ενοχλείς κανέναν, επειδή απλά πιστεύεις κάτι διαφορετικό, κάτι που δεν συμβαδίζει με το «φυσιολογικό» τους.
Σαφώς καταλαβαίνω ότι αφενός υπάρχουν καθηγητές οι οποίοι απλά εκτελούν τις οδηγίες του Υπουργείου, αλλά αφετέρου, δυστυχώς, υπάρχουν και κάποιοι που επιλέγουν συνειδητά να φυτέψουν τους δικούς τους σπόρους στα παιδιά, γνωρίζοντας ότι πολλά από αυτά δεν έχουν ακόμη την κριτική σκέψη που χρειάζεται για να φιλτράρουν τις απόψεις που τους παρουσιάζουν. Ιδιαίτερα όταν αυτές συνοδεύονται από «γεγονότα» που υποτίθεται ότι αποδεικνύουν τα λεγόμενά τους, ενώ κάποιος που αγαπάει έστω και λίγο την ιστορία μπορεί να διακρίνει τις ασάφειές τους.
Κάποιος θα μπορούσε να πει «Αφού μπορεί κανείς να διακρίνει τόσο εύκολα αυτές τις ασάφειες, γιατί δραματοποιείς την κατάσταση και την ονομάζεις πόλεμο;». Θα απαντήσω λέγοντας ότι τα παιδιά πλέον, συμπεριλαμβανομένου και εμού, μεγαλώνουμε και εξελισσόμαστε σε μια ψηφιακή γενιά. Ναι μεν αυτό έχει πολλά καλά, αλλά έχουμε χάσει την ομορφιά του διαβάσματος. Και δεν εννοώ τις ασκήσεις του σχολείου για το σπίτι.
«Της παιδείας οι μεν ρίζες πικραί, οι δε καρποί γλυκείς».
Αυτό το γνωμικό, που αποδίδεται στον Αριστοτέλη, αποτυπώνει πλήρως αυτό που εννοώ ως ομορφιά του διαβάσματος. Η γλύκα των καρπών δεν βρίσκεται μόνο στις άμεσες γνώσεις που αποκτάς, αλλά και στις ικανότητες που καλλιεργείς και που δυστυχώς λείπουν από πολλούς στη γενιά μας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κριτική σκέψη που ανέφερα προηγουμένως.
Η πολύ απλή και πολυειπωμένη λύση είναι να κυνηγάει ο νέος τη μόρφωση, τη γνώση, να ενδιαφέρεται για όσα επικρατούν στην Πατρίδα του και να μη φοβάται τον χλευασμό που ενδεχομένως θα δεχτεί. Μόνο έτσι θα καταφέρουμε αρχικά να βρούμε το αντίδοτο σε αυτή την πανδημία που θεωρώ ότι επικρατεί στο εκπαιδευτικό μας σύστημα. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε σωστά την κληρονομιά των προγόνων μας, για ένα μέλλον με γνώση, εθνική συνείδηση και πατριωτική ευαισθησία.
Γιατί τελικά το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι να διαφωνεί κάποιος μαζί μου. Είναι να μεγαλώνουμε σε μια κοινωνία όπου πολλές φορές μαθαίνουμε να επαναλαμβάνουμε απόψεις, χωρίς πρώτα να τις έχουμε εξετάσει. Δεν ζητώ από κανέναν να πιστεύει όσα πιστεύω εγώ. Ζητώ να μπορώ να σκέφτομαι, να ρωτώ, να αμφισβητώ και να εκφράζομαι ελεύθερα, όπως ακριβώς πρέπει να μπορεί και κάθε συμμαθητής μου.
Αν θέλουμε πραγματικά ένα καλύτερο αύριο για την Ελλάδα, πρέπει πρώτα να μάθουμε να σκεφτόμαστε με το δικό μας μυαλό. Γιατί η παιδεία δεν πρέπει να μας μαθαίνει τι να σκεφτόμαστε, αλλά πώς να σκεφτόμαστε.
Κωσταντίνος Σ.