Γράφει ο Ανδρέας Λεοντίου
Πανηγύρια, σημαίες, διθύραμβοι και οι γνωστοί διαδικτυακοί μακεδονομάχοι της Νέας Δημοκρατίας σε κατάσταση πολεμικής ετοιμότητας! Όχι, δεν απελευθερώσαμε την Κωνσταντινούπολη ούτε φτάσαμε με τον Ελληνικό Στόλο έξω από τα Δαρδανέλλια. Εκδόθηκε μια NAVTEX για το καλώδιο GSI και ξαφνικά ορισμένοι συμπεριφέρθηκαν λες και ο Ερντογάν υπέγραψε την άνευ όρων παράδοση της Τουρκίας!
Τέτοια εθνική ανάταση είχε να γνωρίσει το διαδίκτυο από την τελευταία φορά που κάποιο κυβερνητικό στέλεχος ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα αποτελεί πυλώνα σταθερότητας. Δηλαδή προχθές! Μόνο που οι πανηγυρισμοί κράτησαν λιγότερο κι από τις υποσχέσεις για μείωση της ακρίβειας καθώς εμφανίστηκε ο Χακάν Φιντάν και δήλωσε σε ερώτηση του Μανώλη Κωστίδη πως «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά». Την ίδια ώρα τουρκικές διπλωματικές πηγές παρουσίαζαν το ζήτημα των NAVTEX ως επιλυμένο.
Μάλιστα κύριοι, όλα καλά! Χθες λοιπόν είχαμε ελληνικό θρίαμβο, σήμερα έχουμε τουρκική ικανοποίηση και στη μέση μια κυβέρνηση που οφείλει να εξηγήσει τι ακριβώς συνέβη. Διότι όταν η μία πλευρά πανηγυρίζει για την αποφασιστικότητά της και η άλλη δηλώνει ικανοποιημένη, κάποιος πρέπει επιτέλους να μας εξηγήσει ποιο είναι το αποτέλεσμα.
Η Ελλάδα εξέδωσε NAVTEX για τις έρευνες του γαλλικού Abeille Marengo στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου. Η Τουρκία απάντησε με αντι-NAVTEX αμφισβητώντας ελληνικές αρμοδιότητες ενώ εδώ ορισμένοι μοίραζαν διαδικτυακά παράσημα στην κυβέρνηση. Στη συνέχεια πληροφορηθήκαμε από την «Καθημερινή» ότι η Γαλλίδα πρέσβης στην Άγκυρα είχε διπλωματικές επαφές με την τουρκική πλευρά.
Το ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ τουρκικές διπλωματικές πηγές υποστήριξαν πως υπήρχε συνεννόηση για τη διατύπωση σχετικής αλληλογραφίας, την οποία η Άγκυρα θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ως αίτημα άδειας. Πρόκειται για τουρκικό ισχυρισμό και όχι για αποδεδειγμένη παραχώρηση αρμοδιότητας, αλλά η σημασία του δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη.
Συγγνώμη, αλλά εδώ δεν μιλάμε για το αν θα περάσει το καλώδιο από το χωράφι του μπάρμπα Μήτσου!
Μιλάμε για την Ανατολική Μεσόγειο, για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου και για θαλάσσιες περιοχές όπου η Τουρκία επιχειρεί συστηματικά να επιβάλει τις δικές της διεκδικήσεις. Ξαφνικά λοιπόν μαθαίνουμε ότι υπάρχουν γαλλοτουρκικές διπλωματικές επαφές για τις έρευνες και εύλογα προκύπτουν ερωτήματα. Ποιο ήταν το περιεχόμενό τους, τι ακριβώς γνώριζε η ελληνική πολιτική ηγεσία και με ποιον τρόπο διασφαλίστηκε ότι δεν δημιουργείται προηγούμενο τουρκικής συναίνεσης;
Εδώ αρχίζουν τα πραγματικά δύσκολα διότι η Άγκυρα δεν χρειάζεται απαραίτητα να σταματήσει ένα πλοίο για να παρουσιάσει μια υπόθεση ως διπλωματική επιτυχία. Μπορεί να της αρκεί ένα έγγραφο, μια διατύπωση ή μια διαδικασία που αύριο θα επικαλεστεί ως προηγούμενο.
Σήμερα το βαφτίζουν ενημέρωση, αύριο μπορεί να το παρουσιάσουν ως άδεια και μεθαύριο να απαιτούν την ίδια διαδικασία για κάθε ερευνητικό σκάφος.
Τότε θα ψάχνουμε να καταλάβουμε πώς μια διπλωματική διευκόλυνση μετατράπηκε στα χέρια της Άγκυρας σε επιχείρημα διεκδίκησης. Δεν ισχυρίζομαι ότι έχει ήδη συμβεί κάτι τέτοιο, ρωτώ όμως τι ακριβώς περιλαμβάνουν αυτές οι επαφές και ποιος διασφαλίζει ότι δεν δημιουργείται ένα επικίνδυνο προηγούμενο. Γιατί στην εξωτερική πολιτική δεν αρκεί να γνωρίζεις τι εννοείς εσύ, πρέπει να υπολογίζεις και τι θα ισχυριστεί αύριο ο απέναντι!
Η Αθήνα επιμένει ότι η Ελλάδα είναι η μόνη αρμόδια να χορηγεί τις σχετικές άδειες ενώ ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου ξεκαθάρισε πως δεν υπήρξε ελληνοτουρκική συνεννόηση για αδειοδότηση. Αυτή είναι η επίσημη ελληνική θέση και οφείλουμε να την καταγράψουμε. Ωραία λοιπόν, εφόσον η θέση της Αθήνας είναι τόσο σαφής, τι ακριβώς θεωρεί επιλυμένο η Άγκυρα και ποιο είναι το πραγματικό περιεχόμενο των γαλλοτουρκικών επαφών;
Γιατί άλλο να δηλώνεις ότι δεν αναγνωρίζεις τουρκική αρμοδιότητα και άλλο να διασφαλίζεις ότι μια διπλωματική διαδικασία δεν θα χρησιμοποιηθεί αύριο από την Τουρκία ως επιχείρημα για τις διεκδικήσεις της. Ο Φιντάν δηλώνει ότι όλα είναι καλά, η Αθήνα απορρίπτει οποιαδήποτε τουρκική αρμοδιότητα αδειοδότησης και το γαλλικό πλοίο καλείται να πραγματοποιήσει τις έρευνές του.
Μέχρι στιγμής πάντως οι μόνοι που έχουν φτάσει στον προορισμό τους είναι οι κυβερνητικές ανακοινώσεις!
Διεξάγεται παρασκηνιακή διπλωματία για το GSI; Έχει συμφωνηθεί κάποια διαδικασία έμμεσης ενημέρωσης της Άγκυρας μέσω της Γαλλίας; Γνωρίζει η ελληνική κυβέρνηση το πλήρες περιεχόμενο των επαφών και έχει συναινέσει σε συγκεκριμένες διατυπώσεις ή διπλωματικές πρακτικές; Το κυριότερο όμως είναι αν έχουν ενημερωθεί οι πολιτικοί αρχηγοί και η Βουλή για όσα πραγματικά διακυβεύονται.
Δεν μπορεί κάθε φορά που ανακύπτει ζήτημα εθνικών δικαιωμάτων να μαθαίνουμε τις εξελίξεις από δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων και διαρροές ξένων διπλωματικών κύκλων. Η εξωτερική πολιτική δεν είναι προσωπική ιδιοκτησία του πρωθυπουργικού γραφείου ούτε τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας αποτελούν οικογενειακό κειμήλιο που το διαχειρίζεται όποιος κρατά προσωρινά τα κλειδιά του Μεγάρου Μαξίμου.
Αν υπάρχουν ευαίσθητες διπλωματικές συνομιλίες, υπάρχουν και θεσμικοί τρόποι ενημέρωσης. Δεν ζητά κανείς να δημοσιευτούν επιχειρησιακά σχέδια του Πολεμικού Ναυτικού, ζητάμε όμως να γνωρίζουν οι θεσμοί της Ελληνικής Δημοκρατίας αν διαμορφώνεται μια νέα πρακτική συνεννόησης με την Τουρκία για έρευνες που συνδέονται με τα ελληνικά και κυπριακά δικαιώματα.
Ας μη μας πουν πάλι ότι όλα γίνονται για την αποκλιμάκωση. Ωραία λέξη η αποκλιμάκωση, βολική, εύηχη και διπλωματική. Χωράει σε κάθε ανακοίνωση και κάθε τηλεοπτικό παράθυρο, το ζήτημα όμως είναι τι σημαίνει στην πράξη. Άλλο ενημερώνω έναν γείτονα για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και άλλο του επιτρέπω να πιστεύει ότι χωρίς τη δική του συγκατάθεση δεν κουνιέται ούτε καλώδιο στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αυτή τη διαφορά η κυβέρνηση οφείλει να την υπερασπίζεται στην πράξη και όχι μόνο στα μικρόφωνα. Άλλωστε οι τουρκικές διεκδικήσεις δεν εξαφανίστηκαν επειδή ο Φιντάν χρησιμοποίησε καθησυχαστικές εκφράσεις. Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών εξακολουθεί να προβάλλει τις δικές του αξιώσεις για τις θαλάσσιες έρευνες ενώ δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου διατηρούν συγκρουσιακή ρητορική.
Αν λοιπόν όλα είναι τόσο καλά, γιατί η Άγκυρα εξακολουθεί να αμφισβητεί τις ελληνικές αρμοδιότητες; Και αν για να μην ενοχληθεί πρέπει κάθε φορά να προηγείται μια άτυπη διπλωματική συνεννόηση, τότε το ερώτημα δεν είναι πόσο ήρεμα είναι τα νερά αλλά ποιος καθορίζει τους κανόνες μέσα σε αυτά.
Ερχόμαστε τώρα στο άλλο μεγάλο κεφάλαιο της υπόθεσης, στο περίφημο διαδικτυακό πανηγύρι όπου μια ολόκληρη κατηγορία λογαριασμών έχει μετατρέψει την κυβερνητική επικοινωνία σε εθνικό άθλημα. Με το που ανακοινώνεται μια NAVTEX αρχίζουν οι θρίαμβοι, με το που μιλά ένας υπουργός ξεκινούν οι επευφημίες και με το που τίθεται μια ερώτηση εμφανίζονται οι γνωστές κατηγορίες περί υπονόμευσης της χώρας.
Τόση αγωνία να υπερασπιστούν την κυβέρνηση που στο τέλος ξεχνούν να ρωτήσουν τι ακριβώς υπερασπίζονται!
Δεν αναφέρομαι μόνο σε ανώνυμους λογαριασμούς ή σε όσους λειτουργούν ως άτυποι κυβερνητικοί υποστηρικτές. Αναφέρομαι και σε εκείνους τους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας που έχουν ταυτίσει τόσο πολύ την Πατρίδα με το κόμμα τους ώστε αντιμετωπίζουν κάθε κυβερνητική ανακοίνωση σαν εθνικό ευαγγέλιο.
Κύριοι, η Ελλάδα υπήρχε πριν από τη Νέα Δημοκρατία. Θα υπάρχει και μετά από αυτήν.
Το να ζητάς εξηγήσεις από μια κυβέρνηση δεν σημαίνει ότι στρέφεσαι εναντίον της Πατρίδας. Το να αρνείσαι να τις ζητήσεις επειδή κυβερνά το κόμμα σου είναι εκείνο που πρέπει να σε προβληματίζει. Αλλά πού τέτοια πολυτέλεια! Εδώ ορισμένοι έχουν αναγάγει την κομματική πίστη σε υποκατάστατο της εθνικής σκέψης.
Βγαίνει ανακοίνωση; Χειροκρότημα. Βγαίνει NAVTEX; Θρίαμβος. Βγαίνει ο Φιντάν και δηλώνει ότι όλα είναι καλά; Αμήχανη σιωπή μέχρι να εμφανιστεί η επόμενη κυβερνητική εξήγηση.
Αυτό δεν είναι σοβαρή αντιμετώπιση των εθνικών θεμάτων, είναι η λογική της εξέδρας μεταφερμένη στην εξωτερική πολιτική.
Επειδή ακούσαμε πάλι τα γνωστά περί Rafale, Belharra και στρατιωτικής ισχύος, καλό είναι να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Τα σύγχρονα οπλικά συστήματα είναι απαραίτητα για την εθνική άμυνα αλλά η αγορά τους δεν απαλλάσσει καμία κυβέρνηση από την υποχρέωση να ασκεί σαφή και συνεπή εξωτερική πολιτική. Δεν αγοράζεις φρεγάτες για να τις επικαλείσαι στις τηλεοράσεις κάθε φορά που δυσκολεύεσαι να εξηγήσεις μια διπλωματική εξέλιξη.
Το ζήτημα δεν είναι ποιος μιλά πιο δυνατά μπροστά στις κάμερες αλλά ποιος αποφασίζει, ποιος διαπραγματεύεται και με ποιους όρους.
Σύμφωνα με τον έως τώρα δημοσιευμένο προγραμματισμό το Abeille Marengo αναμένεται να αναχωρήσει από το Ηράκλειο τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες. Εκεί θα αρχίσει το πραγματικό τεστ καθώς θα πρέπει να φανεί αν οι έρευνες θα πραγματοποιηθούν όπως έχουν σχεδιαστεί, αν θα υπάρξουν νέες τουρκικές παρεμβάσεις και αν θα επαναληφθούν οι γαλλοτουρκικές επαφές. Κυρίως όμως θα φανεί αν η Άγκυρα θα επιχειρήσει ξανά να παρουσιάσει μια διαδικασία ενημέρωσης ως αναγνώριση δικής της αρμοδιότητας.
Αυτά δεν είναι λεπτομέρειες για διπλωματικά σεμινάρια, είναι η ουσία της υπόθεσης. Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει πριν ξεχαστεί το ζήτημα και πριν ετοιμαστεί το επόμενο επικοινωνιακό αφήγημα.
Εάν οι γαλλοτουρκικές επαφές έγιναν χωρίς ελληνική συμμετοχή ή συναίνεση, να το δηλώσει καθαρά και να εξηγήσει πώς αντιμετωπίζει τις τουρκικές αξιώσεις. Εάν έγιναν με γνώση της Αθήνας, να ενημερώσει θεσμικά για τον χαρακτήρα και τα όριά τους ενώ εάν υπάρχει κάποια νέα άτυπη διαδικασία συνεννόησης, να εξηγήσει ποιος την αποφάσισε και γιατί.
Η μυστικότητα μπορεί να είναι αναγκαία σε ορισμένες διπλωματικές κινήσεις, η απουσία θεσμικής λογοδοσίας όμως δεν μπορεί να μετατρέπεται σε μόνιμο τρόπο διακυβέρνησης. Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στη σοβαρή διπλωματία και στην πολιτική του «εμπιστευθείτε μας και μη ρωτάτε πολλά».
Όσο για τους χθεσινούς πανηγυρισμούς, ας κρατήσουν οι πρωταγωνιστές τους τις αναρτήσεις τους. Έχουν πλέον μια θαυμάσια ευκαιρία να τις διαβάσουν δίπλα στις δηλώσεις Φιντάν και ίσως έτσι αντιληφθούν ότι η εθνική πολιτική δεν είναι διαγωνισμός κομματικής αφοσίωσης.
Κύριοι της κυβέρνησης, κρατήστε τα πανηγύρια για όταν ολοκληρωθούν οι έρευνες. Μέχρι τότε αφήστε τις θριαμβολογίες και εξηγήστε τι ακριβώς γνωρίζει η Αθήνα για τις επαφές με την Άγκυρα. Ο Φιντάν δηλώνει ότι όλα είναι καλά, η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει τις τουρκικές αξιώσεις και το γαλλικό πλοίο ετοιμάζεται ακόμη να αποπλεύσει.
Τη Δευτέρα δεν θα μετρήσουμε ανακοινώσεις ούτε διαδικτυακά χειροκροτήματα. Θα μετρήσουμε πράξεις. Τότε θα φανεί αν η NAVTEX ήταν η αρχή μιας αποφασιστικής ελληνικής κίνησης ή απλώς η αφορμή για άλλο ένα επικοινωνιακό πανηγύρι.
Η Ελλάδα όμως έχει ανάγκη από κάτι πολύ μεγαλύτερο από κυβερνητικές θριαμβολογίες και κομματικές αντιπαραθέσεις. Έχει ανάγκη από ενότητα, εθνική ομοψυχία και μια πολιτική ηγεσία που θα ενώνει τους Έλληνες μπροστά στις μεγάλες προκλήσεις αντί να απαιτεί χειροκροτήματα και να αντιμετωπίζει κάθε διαφορετική φωνή ως εχθρική.
Η εθνική ομοψυχία δεν χτίζεται με κομματικές παρωπίδες ούτε επιβάλλεται με επικοινωνιακά τεχνάσματα. Χτίζεται με αλήθεια, εμπιστοσύνη, υπευθυνότητα και πράξεις. Οι κυβερνήσεις έρχονται και παρέρχονται, οι πολιτικές διαφωνίες είναι αναπόφευκτες όμως η Πατρίδα παραμένει κοινή για όλους τους Έλληνες.
Αυτό οφείλουν να το θυμούνται πρωτίστως όσοι κυβερνούν αλλά και όσοι συγχέουν την αγάπη για την Ελλάδα με την αφοσίωση σε ένα κόμμα.
Γιατί η Πατρίδα δεν είναι κομματικό λάφυρο, η εθνική κυριαρχία δεν είναι σκηνικό για κυβερνητικές παραστάσεις και η ενότητα των Ελλήνων δεν μπορεί να θυσιάζεται στον βωμό καμίας πολιτικής σκοπιμότητας.
Η Ελλάδα είναι πάνω από κυβερνήσεις, κόμματα και πρόσωπα. Μόνο ενωμένοι μπορούμε να σταθούμε αντάξιοι της ιστορίας και του μέλλοντός της.
ΠΗΓΕΣ – ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
- Η Καθημερινή – 6 Νοεμβρίου 2026
«Οι απαιτήσεις της Τουρκίας για το καλώδιο – Επαφές με τη Γαλλία για το Abeille Marengo»
Μανώλης Κωστίδης
https://www.kathimerini.gr/world/564572104/oi-apaitiseis-tis-toyrkias-gia-to-kalodio-epafes-me-ti-gallia-gia-to-abeille-marengo/ - Η Καθημερινή – 6 Νοεμβρίου 2026
«Εκδόθηκε η NAVTEX για το Abeille Marengo – Ξεκινούν οι έρευνες για το καλώδιο»
Βασίλης Νέδος
https://www.kathimerini.gr/politics/foreign-policy/564572257/ekdothike-i-navtex-gia-to-kalodio/ - ΣΚΑΪ – 7 Νοεμβρίου 2026
«Φιντάν στον ΣΚΑΪ για NAVTEX – Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά»
Δηλώσεις στον Μανώλη Κωστίδη και πληροφορίες τουρκικών διπλωματικών πηγών.
https://www.skai.gr/index.php/news/politics/fintan-ston-skai-gia-navtex-ola-einai-fysiologika-ola-einai-kala - Euronews – 7 Νοεμβρίου 2026
«GSI – Νέα τουρκική παρέμβαση για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου – Η απάντηση της Αθήνας»
https://gr.euronews.com/2026/11/07/gsi-tourkiki-paremvasi-ereunes-gallikou-ploiou-apantisi-athinas - SLpress – 7 Νοεμβρίου 2026
«Στρίβειν δια της Γαλλίας η Αθήνα για το καλώδιο»
Ιωάννης Τράτσης – Γεωπολιτική ανάλυση και εκτιμήσεις.
https://slpress.gr/ethnika/strivein-dia-tis-gallias-i-athina-gia-to-kalodio/ - Newsbreak – 8 Νοεμβρίου 2026
«GSI – Μετατίθεται για τη Δευτέρα ο απόπλους του Abeille Marengo, ενώ ο Φιντάν λέει Όλα είναι καλά»
https://www.newsbreak.gr/geopolitiki-amyna/1061603/gsi-metatithetai-gia-ti-deytera-o-apoploys-toy-abeille-marengo-eno-o-fintan-leei-ola-einai-kala/