Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης
Όταν το καθήκον βαραίνει σαν μοίρα και η ψυχή του πολεμιστή υψώνεται πάνω από τον φόβο, τότε γεννιούνται οι ήρωες που δεν χωρούν στον χρόνο. Άνδρες που γεννήθηκαν όχι απλώς για να ζήσουν, αλλά για να δείξουν πώς γράφεται η Αθανασία!
Μία τέτοια μορφή είναι ο Αντιστράτηγος Νικόλαος Κατούντας, ο Λεωνίδας της Κερύνειας, ο αξιωματικός που στάθηκε όρθιος εκεί όπου άλλοι λύγισαν και με τη ζωή του έγραψε ένα από τα πιο φωτεινά κεφάλαια του Ελληνισμού στην Κύπρο.
Γεννημένος στις 11 Ιανουαρίου 1943 στην Πάτρα, ο Κατούντας ανήκε στη γενιά εκείνη των Ελλήνων που μεγάλωσαν με το καθήκον μέσα στο αίμα τους. Απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων, αλεξιπτωτιστής, βατραχάνθρωπος, χιονοδρόμος και ταυτόχρονα πτυχιούχος της Νομικής Σχολής Αθηνών, συνδύαζε τον στρατιώτη με τον λόγιο, τον πολεμιστή με τον άνθρωπο. Διοικητής του 31ου Λόχου Καταδρομών της 33ης Μοίρας Καταδρομών, με έδρα στο Πέλλα Πάις, κοντά στην Κερύνεια, υπήρξε υπόδειγμα ηγήτορα. Ψύχραιμος, αποφασιστικός, δίκαιος και βαθιά πατριώτης.
Όταν η τουρκική εισβολή στην Κύπρο ξέσπασε τον Ιούλιο του 1974, ο Κατούντας βρέθηκε εκεί όπου χτυπούσε η καρδιά του καθήκοντος. Μεταξύ 20 και 22 Ιουλίου, οι Μοίρες Καταδρομών ανέλαβαν την αποστολή να καθυστερήσουν τον εχθρό στον Πενταδάκτυλο, στον Άγιο Ιλαρίωνα και στον Άγιο Γεώργιο Κερύνειας. Ήταν άνισος ο αγώνας. Απέναντί τους βρίσκονταν χιλιάδες Τούρκοι στρατιώτες, άρματα μάχης Μ-47 και μια αεροπορία που κυριαρχούσε στον ουρανό. Στο πλευρό του, μόλις 62 άνδρες με περιορισμένο οπλισμό. Είχαν όμως κάτι που δεν μπορούσε να μετρηθεί σε αριθμούς και πολεμικό υλικό. Είχαν ψυχή Ελληνική.
Όταν συνάντησε στρατιώτες του 251ου Τάγματος Πεζικού να οπισθοχωρούν, τους ρώτησε με τη φωνή του καθήκοντος:
«Πού είναι οι Τούρκοι;»
Όταν του απάντησαν πως είναι πάρα πολλοί, αποκρίθηκε ακαριαία:
«Δεν σας ρώτησα πόσοι είναι, αλλά πού είναι!»
Ήταν η στιγμή που ο αξιωματικός έγινε σύμβολο. Η φράση αυτή δεν ήταν απλώς ένας πολεμικός λόγος. Ήταν όρκος τιμής που θα τον οδηγούσε στην αθανασία.
Μιάμιση μέρα πολεμούσε μαζί με τους άνδρες του ενάντια σε 3.200 Τούρκους εισβολείς. Χωρίς ενισχύσεις, με τα πυρομαχικά να λιγοστεύουν και με όπλα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, κράτησε τη γραμμή του με το θάρρος και τη στρατηγική του ευφυΐα. Όταν ο κλοιός έκλεισε, έδωσε τη διαταγή που θα τον κατέτασσε για πάντα στους αθάνατους της Ιστορίας:
«Είναι διαταγή, ρε! Η Κύπρος θα μαυροφορεθεί και δεν θέλω να ’ναι κι οι μανάδες σας αυτές που θα φορέσουν μαύρα. Φύγετε. Σας διατάσσω.»
Οι άνδρες του έφυγαν. Εκείνος έμεινε. Ταμπουρώθηκε στην κουφάλα μιας χαρουπιάς, πολυβολώντας τους Τούρκους που πλησίαζαν. Εκεί, ανάμεσα στις φλόγες και το σίδερο, χάθηκαν τα ίχνη του. Όρθιος, όπως είχε σταθεί σε ολόκληρη τη μάχη. Με το κεφάλι ψηλά και την ψυχή αλώβητη.
Η θυσία του Κατούντα δεν ήταν μια στιγμιαία ηρωική πράξη. Ήταν το επιστέγασμα μιας ζωής αφιερωμένης στην Ελλάδα, ενός ανθρώπου που δεν γνώρισε τη λέξη «υποχώρηση». Ήξερε πως η Κερύνεια κινδύνευε να πέσει, μα έμεινε εκεί, γιατί κάποιος έπρεπε να φυλάει τις Θερμοπύλες. Όπως ο Λεωνίδας στα στενά, έτσι κι αυτός στάθηκε σύμβολο της αντίστασης του Ελληνισμού απέναντι στην εισβολή, την προδοσία και τη λήθη.
Δυστυχώς όμως, υπάρχει μια πικρή διαφορά. Ο Λεωνίδας, λίγα χρόνια μετά τη θυσία του, είδε στις Πλαταιές τη δικαίωση των Θερμοπυλών, ενώ ο Κατούντας ακόμη περιμένει να δικαιωθεί η θυσία του και να αναγνωριστεί πλήρως. Μέχρι τότε, παραμένει φάρος θάρρους, τιμής και αφοσίωσης.
Σήμερα, το όνομά του δεν είναι απλώς ένα κεφάλαιο στα στρατιωτικά χρονικά. Είναι σημαία. Είναι παράδειγμα για κάθε νέο Έλληνα, κάθε αξιωματικό, κάθε ψυχή που πιστεύει στην Πατρίδα, στην Τιμή και στο Χρέος.
Η Κύπρος τον τιμά ως Ήρωα Ελευθερίας, η Ελλάδα ως Αθάνατο Πολεμιστή και ο Ελληνισμός ολόκληρος τον μνημονεύει με δέος, όπως ταιριάζει στους αιώνιους Φρουρούς των Ορίων.
Γιατί ο Νικόλαος Κατούντας δεν πέθανε. Απλώς πήρε θέση ανάμεσα στους αθάνατους φρουρούς του Έθνους, εκεί όπου αντηχούν οι φωνές του Λεωνίδα, του Διάκου, του Ίτσιου και του Αυξεντίου.
Αθάνατος!
Ζήτω η Ελλάδα. Ζήτω η Κύπρος. Ζήτω το Έθνος των Ελλήνων.
Πηγές – Παραπομπές
- Κοινότητα Βορόκληνης – «Ήρωας Αντιστράτηγος Νικόλαος Κατούντας – Ο Λεωνίδας της Κερύνειας», βιογραφικό και ιστορικό αφιέρωμα.
Δείτε το αφιέρωμα - Επιμελητήριο Αχαΐας, 21/07/2020 – «Ο Λεωνίδας της Κερύνειας – Ο ήρωας Αχαιός λοχαγός Νικόλαος Κατούντας».
Διαβάστε το αφιέρωμα - ANT1 Κύπρου, 23/07/2017 – «Νικόλαος Κατούντας – Ο Λεωνίδας της Κερύνειας», ιστορική αφήγηση και διάλογοι.
Διαβάστε το αφιέρωμα - Πρώτο Θέμα, 20/07/2025 – Μιχάλης Στούκας, «Νικόλαος Κατούντας: Ο Λεωνίδας της Κερύνειας».
Διαβάστε το ιστορικό αφιέρωμα