Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας δεν κρίνεται μόνο από τις δηλώσεις και τις προθέσεις της κυβέρνησής της. Κρίνεται από τις πράξεις, τις διπλωματικές διαδικασίες που ακολουθεί και κυρίως από τα προηγούμενα που αφήνει πίσω της. Διότι στις διεθνείς σχέσεις μια κίνηση που σήμερα παρουσιάζεται ως απλή διπλωματική αβροφροσύνη μπορεί αύριο να μετατραπεί σε επιχείρημα εκείνου που αμφισβητεί τα δικαιώματά σου. Αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα στην υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου και της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς την Τουρκία. Μιας διακοίνωσης της οποίας το πλήρες περιεχόμενο δεν έχει δημοσιοποιηθεί, ενώ η Άγκυρα επιχειρεί ήδη να παρουσιάσει τις εξελίξεις ως επιβεβαίωση των δικών της αξιώσεων.

Η ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών από τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη το Σάββατο 14 Νοεμβρίου δεν έλυσε τον γρίφο. Σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα, το γαλλικό έγγραφο δεν παραδόθηκε ούτε αναγνώστηκε αυτούσιο στους αρχηγούς των κομμάτων. Η ενημέρωση βασίστηκε στις εξηγήσεις που είχαν δοθεί στην Αθήνα από τη γαλλική πλευρά. Οι πολιτικοί αρχηγοί κλήθηκαν επομένως να αξιολογήσουν έναν διπλωματικό χειρισμό χωρίς να έχουν μπροστά τους τις ακριβείς διατυπώσεις του εγγράφου που βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης. Στη διπλωματία όμως οι λέξεις δεν είναι διακοσμητικές. Άλλο η γνωστοποίηση μιας δραστηριότητας για λόγους ναυτικής ασφάλειας, άλλο η ενημέρωση ενός κράτους λόγω των διεκδικήσεων που προβάλλει και εντελώς διαφορετικό πράγμα η αναζήτηση συναίνεσης ή άδειας.

Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι δεν ζητήθηκε τουρκική άδεια και ότι δεν αναγνωρίστηκε καμία τουρκική δικαιοδοσία. Πρόκειται για θέση που οφείλει να καταγραφεί. Δεν εξηγεί όμως γιατί χρειάστηκε πρόσθετη διπλωματική επικοινωνία με την Άγκυρα πέραν των ελληνικών ναυτιλιακών αναγγελιών, ούτε ποιο ακριβώς περιεχόμενο είχε αυτή η επικοινωνία. Το ερώτημα δεν είναι αν η Τουρκία απέκτησε αυτομάτως κάποιο δικαίωμα. Δεν αποκτά. Το ερώτημα είναι αν μπορεί να επικαλεστεί τη συγκεκριμένη διαδικασία σε επόμενες έρευνες, επιχειρώντας να μετατρέψει μια μεμονωμένη διπλωματική κίνηση σε πάγια πρακτική.

Αυτόν ακριβώς τον κίνδυνο αναδεικνύει ο γεωπολιτικός αναλυτής Σάββας Καλεντερίδης. Η τουρκική στρατηγική δεν περιορίζεται στις ευθείες διεκδικήσεις. Επιδιώκει να διαμορφώνει καταστάσεις, να συγκεντρώνει διπλωματικά επιχειρήματα και να παρουσιάζει κάθε προηγούμενη επικοινωνία ως ένδειξη ότι οι αξιώσεις της λαμβάνονται υπόψη. Στην ίδια προβληματική εντάσσεται η παρέμβαση του καθηγητή Διεθνούς Πολιτικής και πρώην συμβούλου του πρωθυπουργού Σωτήρη Σέρμπου, ο οποίος έχει επισημάνει τον κίνδυνο διαμόρφωσης μιας πρακτικής de facto συνδιαχείρισης. Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικής Γεώργιος Κ. Φίλης εξετάζει από την πλευρά του το ενδεχόμενο διπλωματικών διατυπώσεων που επιτρέπουν διαφορετικές ερμηνείες και μπορούν να αξιοποιηθούν από την Άγκυρα. Οι τρεις προσεγγίσεις δεν είναι ταυτόσημες, αλλά συγκλίνουν σε μια ουσιώδη ανησυχία. Μια διπλωματική διαδικασία μπορεί να μην παράγει νομικό αποτέλεσμα και παρ’ όλα αυτά να δημιουργεί πολιτικό πρόβλημα.

Στη θάλασσα, η εικόνα παρουσιάζει δύο διαφορετικές όψεις. Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» πραγματοποιεί βυθομετρικές εργασίες στο πλαίσιο του Great Sea Interconnector, με ελληνική NAVTEX και παρουσία της φρεγάτας «Λήμνος». Η συνέχιση των εργασιών αποτελεί θετική εξέλιξη. Την ίδια στιγμή όμως, σύμφωνα με τα σχετικά ρεπορτάζ, η τουρκική πλευρά επιχείρησε να παρουσιάσει τη δραστηριότητα ως πραγματοποιούμενη με δική της συγκατάθεση, ισχυρισμό που η Αθήνα απορρίπτει. Η Άγκυρα δεν χρειάζεται να σταματήσει ένα πλοίο για να επιχειρήσει να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά την παρουσία του. Αρκεί να εμφανίσει την απουσία παρεμπόδισης ως αποτέλεσμα της δικής της ανοχής. Η ελληνική αντίδραση στις τουρκικές αξιώσεις έχει σημασία, αλλά δεν εξαφανίζει τον κίνδυνο μελλοντικής αξιοποίησης αυτού του αφηγήματος.

Η εμπειρία της Κάσου το 2024 υπενθυμίζει ότι οι τουρκικές διεκδικήσεις δεν περιορίζονται σε χάρτες και ανακοινώσεις. Εκδηλώνονται όταν ελληνικά ή ευρωπαϊκά έργα επιχειρούν να προχωρήσουν στο πεδίο. Σήμερα η εμπλοκή της Γαλλίας προσθέτει μια ακόμη διάσταση. Η στρατηγική συνεργασία Αθήνας και Παρισιού είναι πολύτιμη, αλλά η Γαλλία έχει τα δικά της συμφέροντα και η Ελλάδα τα δικά της. Η σύμπτωσή τους δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητη ούτε να υποκαθιστά τον έλεγχο των διπλωματικών χειρισμών. Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ένα έργο που συνδέει ενεργειακά την Ελλάδα με την Κύπρο και έχει ευρωπαϊκή στρατηγική σημασία.

Υπάρχει επίσης μια διάκριση που χάνεται μέσα στους κυβερνητικούς πανηγυρισμούς. Οι σημερινές βυθομετρικές έρευνες δεν αποτελούν ολοκλήρωση του Great Sea Interconnector. Το έργο έχει μπροστά του κρίσιμα τεχνικά και επιχειρησιακά στάδια, με την πόντιση του καλωδίου να αποτελεί τη μεγάλη δοκιμασία. Δεν μπορεί να ανακηρύσσεται στρατηγική νίκη μια εξέλιξη που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Ούτε βεβαίως μπορεί να προεξοφλείται ήττα χωρίς πλήρη γνώση των δεδομένων. Εκείνο που απαιτείται είναι συνέπεια, προετοιμασία και σαφής πολιτική βούληση ώστε οι επόμενες εργασίες να πραγματοποιηθούν χωρίς να θεωρηθεί απαραίτητη οποιαδήποτε προηγούμενη τουρκική συγκατάθεση.

Μέσα σε αυτή τη σοβαρή συζήτηση έχει αναπτυχθεί και μια εξίσου ανησυχητική αντιπαράθεση στο εσωτερικό της χώρας. Όποιος αμφισβητεί τους κυβερνητικούς χειρισμούς κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος όχι με επιχειρήματα, αλλά με προσωπικούς χαρακτηρισμούς και υπαινιγμούς περί εξυπηρέτησης της τουρκικής προπαγάνδας. Σε διαδικτυακές αντιπαραθέσεις επιστρατεύεται ακόμη και ο όρος «ψυχολογικές επιχειρήσεις» για να περιγραφούν διαφορετικές εκτιμήσεις πάνω σε ένα εθνικό ζήτημα. Πρόκειται για επικίνδυνη μετατόπιση της συζήτησης. Από το τι περιλαμβάνει η διακοίνωση και ποιες συνέπειες μπορεί να έχει, φτάνουμε στο ποιος δικαιούται να θέτει ερωτήματα.

Ο Σάββας Καλεντερίδης έχει καταγγείλει δημόσια προσωπικές επιθέσεις και προσπάθειες απαξίωσης των θέσεών του. Στη σχετική αντιπαράθεση έχουν αναφερθεί και επιθέσεις εναντίον άλλων δημόσιων προσώπων, μεταξύ των οποίων ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος. Την ίδια στιγμή, επιφυλάξεις για τους χειρισμούς έχουν εκφραστεί και από πρόσωπα που προέρχονται από τη Νέα Δημοκρατία, όπως ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής και ο βουλευτής Ευριπίδης Στυλιανίδης. Θα θεωρηθούν και αυτοί μέρος κάποιας τουρκικής ψυχολογικής επιχείρησης επειδή δεν υιοθετούν άκριτα το κυβερνητικό αφήγημα; Η διαφωνία με έναν αναλυτή ή πολιτικό είναι απολύτως θεμιτή. Η προσπάθεια όμως να αμφισβητηθεί ο πατριωτισμός του επειδή θέτει ερωτήματα δεν αποτελεί πολιτικό επιχείρημα.

Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε να αποδοθεί οργανωμένη καθοδήγηση ανώνυμων διαδικτυακών λογαριασμών στην κυβέρνηση. Υπάρχει όμως ένα ουσιαστικό πολιτικό ζήτημα όταν η δημόσια κριτική αντιμετωπίζεται με κατηγορίες που παραπέμπουν σε εθνική μειοδοσία αντί να απαντώνται τα συγκεκριμένα επιχειρήματα. Η Τουρκία πράγματι αξιοποιεί την προπαγάνδα και τις επικοινωνιακές επιχειρήσεις για να προωθήσει τις θέσεις της. Αυτό δεν δίνει σε κανέναν το δικαίωμα να μετατρέπει κάθε διαφορετική ελληνική άποψη σε υποτιθέμενη υπηρεσία προς την Άγκυρα. Η κυβέρνηση δεν ταυτίζεται με την Πατρίδα. Η κριτική στην κυβέρνηση δεν ισοδυναμεί με αμφισβήτηση των εθνικών συμφερόντων. Ο πατριωτισμός δεν είναι κομματικό πιστοποιητικό ούτε απονέμεται από εκείνους που διαχειρίζονται προσωρινά την εξουσία.

Το ΕΘΝΙΚΟ ΒΗΜΑ θεωρεί ότι η κυβέρνηση οφείλει να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις. Γνώριζε εκ των προτέρων την αποστολή της γαλλικής διακοίνωσης; Είχε συμμετοχή στη διαμόρφωση του περιεχομένου της; Έχει ζητήσει το πλήρες κείμενο και υπάρχει πρόθεση να γνωστοποιηθούν οι κρίσιμες διατυπώσεις του, με την αναγκαία προστασία τυχόν εμπιστευτικών στοιχείων; Πώς θα αντιμετωπίσει η Αθήνα μια ενδεχόμενη μελλοντική επίκληση της συγκεκριμένης διαδικασίας από την Τουρκία; Αυτά δεν είναι ερωτήματα κομματικής αντιπαράθεσης. Είναι ερωτήματα εθνικής στρατηγικής. Η απάντησή τους απαιτεί τεκμηρίωση και όχι επικοινωνιακές διαβεβαιώσεις.

Η Ελλάδα οφείλει να επιδιώξει την ολοκλήρωση του Great Sea Interconnector και να προστατεύσει την απρόσκοπτη άσκηση των δικαιωμάτων της. Η επιτυχία δεν θα κριθεί μόνο από το εάν το «Abeille Marengo» ολοκληρώσει τις σημερινές εργασίες. Θα κριθεί και από το εάν το επόμενο πλοίο θα μπορεί να επιχειρήσει χωρίς να παρουσιάζεται ως αυτονόητη προϋπόθεση η προηγούμενη συνεννόηση με την Άγκυρα. Τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν προστατεύονται μόνο όταν αποκρούεται μια ευθεία αμφισβήτηση. Προστατεύονται και όταν δεν επιτρέπεται σε μια αμφισβήτηση να μετατραπεί, βήμα προς βήμα, σε αποδεκτή διπλωματική πρακτική.

ΕΘΝΙΚΟ ΒΗΜΑ – Συντακτική Ομάδα

Πηγές – Παραπομπές

  1. Υπουργείο Εξωτερικών – 11/11/2026
    Ανακοίνωση για την ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών στις 14 Νοεμβρίου.
    https://www.mfa.gr/enimerosi-apo-ton-ypourgo-exoterikon-giorgo-gerapetriti-ton-archigon-ton-politikon-kommaton-14-11-2026/
  2. Η Καθημερινή – Βασίλης Νέδος, 14/11/2026
    «Σε πλήρη εξέλιξη οι έρευνες για το καλώδιο – Τι θα δείξει στους αρχηγούς ο Γεραπετρίτης».
    https://www.kathimerini.gr/politics/foreign-policy/564587890/se-pliri-exelixi-oi-ereynes-gia-to-kalodio/
  3. Πολίτης Κύπρου – 14/11/2026
    Ρεπορτάζ για την ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών χωρίς παράδοση ή ανάγνωση του πλήρους γαλλικού εγγράφου.
    https://en.politis.com.cy/news/1068792/turkeys-permission-not-sought-for-greece-cyprus-cable-gerapetritis-says
  4. CNN Greece – 12/11/2026
    «Η ρηματική διακοίνωση και η ενημέρωση Γεραπετρίτη, η notam των Τούρκων και το Δουβλίνο».
    https://www.cnn.gr/politiki/story/561535/i-rimatiki-diakoinosi-kai-i-enimerosi-gerapetriti-i-notam-ton-toyrkon-kai-to-douvlino
  5. Σάββας Καλεντερίδης – Geopolitico, 14/11/2026
    «Τη μάχη του καλωδίου δεν την κερδίσαμε».
    https://geopolitico.gr/2026/11/savvas-kalenteridis-sti-nafteboriki-ti-machi-tou-kalodiou-den-tin-kerdisame-skliro-minyma-sto-megaro-maximou/
  6. Σωτήρης Σέρμπος – Εφημερίδα των Συντακτών
    Παρέμβαση του καθηγητή Διεθνούς Πολιτικής και πρώην συμβούλου του πρωθυπουργού.
    https://www.efsyn.gr/politiki/1507931/sermpos-proin-symvoylos-mitsotaki-opoiadipote-galliki-enimerosi-afora-kai-anagnorisi-ton-toyrkikon-diekdikiseon/
  7. Γεώργιος Κ. Φίλης – Flash.gr, 9/11/2026
    «Περί καλωδιάδας και ρηματικών διακοινώσεων – Το παίγνιο αρχίζει».
    https://www.flash.gr/peri-kalodiadas-kai-rimatikon-diakoinoseon-to-paignidi-archizei-1090333
  8. Οικονομικός Ταχυδρόμος – 10/11/2026
    «GSI – Η γαλλική ενημέρωση για το καλώδιο ηλεκτρίζει και το εσωτερικό της ΝΔ».
    https://www.ot.gr/2026/11/10/epikairothta/politiki/gsi-ilektrizei-kai-to-esoteriko-tis-nd-i-galliki-enimerosi-gia-to-kalodio/
  9. ΕΘΝΙΚΟ ΒΗΜΑ – 9/11/2026
    «GSI – Γαλλία, Τουρκία και ένα επικίνδυνο διπλωματικό προηγούμενο;»
    https://ethnikovima.gr/gsi-gallia-tourkia-diplomatiko-proigoumeno/

Από Nikolaos.L

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *