Γράφει ο Νικόλαος Λύκος

Την ώρα που στην Αθήνα εξακολουθούμε να μιλάμε για τα περίφημα «ήρεμα νερά» του Αιγαίου, στην απέναντι πλευρά οι Τούρκοι μετρούν τους αυτοκινητοδρόμους από τους οποίους θα μπορούν να απογειώνουν τα πολεμικά τους drones. Η εικόνα ενός Bayraktar να προσγειώνεται στην άσφαλτο μπορεί να μοιάζει με ακόμη μία επίδειξη της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας. Πίσω της όμως βρίσκεται μια πολύ σοβαρότερη προετοιμασία. Η Άγκυρα αναζητά τρόπους να διατηρήσει την αεροπορική της ισχύ ακόμη και αν οι στρατιωτικές της βάσεις δεχθούν πλήγματα. Πρόκειται για μια εξέλιξη που αφορά άμεσα την Ελλάδα και δεν επιτρέπεται να περάσει απαρατήρητη.

Στις 12 Νοεμβρίου, τουρκικά Bayraktar TB2 και AKINCI πραγματοποίησαν δοκιμές απογείωσης και προσγείωσης στον αυτοκινητόδρομο Μανίσα–Μπαλικεσίρ. Σύμφωνα με τις τουρκικές ανακοινώσεις, εξετάστηκαν 9.562 οδικά τμήματα και επιλέχθηκαν 52 για πιθανή αξιοποίηση από μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Πρόκειται για οργανωμένο σχεδιασμό διασποράς των αεροπορικών μέσων και όχι για ένα εντυπωσιακό στιγμιότυπο μπροστά στις κάμερες. Σε περίπτωση πολέμου, οι γνωστές αεροπορικές βάσεις αποτελούν στόχους υψηλής προτεραιότητας. Αν όμως τα drones μπορούν να μετακινηθούν και να επιχειρούν από εναλλακτικές θέσεις, η προσπάθεια ακινητοποίησής τους γίνεται πολύ δυσκολότερη. Ένας δρόμος βέβαια δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε πλήρη αεροπορική βάση, αφού χρειάζεται ολόκληρος μηχανισμός υποστήριξης. Η δοκιμή δείχνει ότι η Τουρκία εργάζεται ήδη πάνω σε αυτή τη δυνατότητα, αντί να περιμένει να τη χρειαστεί.

Το ακόμη πιο ενδιαφέρον για εμάς είναι η προέλευση των αεροσκαφών που συμμετείχαν. Κεσάνη, Τσόρλου και Σμύρνη. Ανατολική Θράκη και μικρασιατικά παράλια, απέναντι από τον Έβρο και το Αιγαίο. Η γεωγραφία δεν αλλάζει και οι παράλογες νεοθωμανικές διεκδικήσεις της Άγκυρας δεν πρόκειται να σταματήσουν επειδή εμείς επιλέγουμε να τις αγνοούμε. Η Τουρκία ενισχύει τις δυνατότητές της σε μια περιοχή όπου η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των στρατηγικών της υπολογισμών. Όποιος εξετάζει αυτή την εξέλιξη αποκλειστικά ως μια τεχνολογική πρόοδο χάνει την πολιτική και στρατιωτική διάσταση που τη συνοδεύει.

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη ανάγνωση που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντική. Η προετοιμασία εναλλακτικών χώρων απογείωσης εξυπηρετεί την προστασία των drones από εχθρικά πλήγματα. Εξυπηρετεί εξίσου και έναν στρατό που υπολογίζει ότι μετά από μια δική του επιθετική ενέργεια θα χρειαστεί να αντέξει τα αντίποινα. Μια Τουρκία που θα επέλεγε να προκαλέσει στρατιωτική σύγκρουση στο Αιγαίο θα είχε κάθε λόγο να επιδιώκει τη διατήρηση των μη επανδρωμένων της μετά την ελληνική απάντηση. Η διασπορά τους θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος ενός τέτοιου σχεδιασμού, επιτρέποντας τη συνέχιση της επιτήρησης και των επιχειρήσεων ακόμη και με σημαντικές απώλειες στις σταθερές υποδομές. Αυτό αποτελεί ένα στρατιωτικά εύλογο ενδεχόμενο και όχι απόδειξη ότι έχει ληφθεί απόφαση για επίθεση.

Η ένταση στις σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ προσθέτει έναν ακόμη λόγο για τον οποίο η Άγκυρα εξετάζει την αντοχή των στρατιωτικών της εγκαταστάσεων. Το Ισραήλ διαθέτει προηγμένες δυνατότητες αεροπορικών πληγμάτων, τις οποίες η τουρκική στρατιωτική ηγεσία έχει λόγο να συνυπολογίζει. Ωστόσο, οι στρατιωτικές δυνατότητες δεν κατασκευάζονται για να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά σε ένα μέτωπο. Τα ίδια drones μπορούν να επιχειρήσουν στη Συρία, στην Ανατολική Μεσόγειο, στην Κύπρο ή στο Αιγαίο. Ιδιαίτερα στην περιοχή μας, η μαζική χρήση μη επανδρωμένων μπορεί να επιβαρύνει την αεράμυνα, να υποστηρίξει την αναγνώριση στόχων και να δημιουργήσει πρόσθετες απειλές για τις ελληνικές δυνάμεις. Η δυνατότητα διασποράς τους έχει συνεπώς σημασία που ξεπερνά κατά πολύ τη συγκεκριμένη άσκηση.

Η Τουρκία δεν αναπτύσσει μόνο νέα οπλικά συστήματα. Προσπαθεί να αλλάξει και τον τρόπο με τον οποίο θα τα χρησιμοποιεί σε πραγματικές συνθήκες πολέμου. Η δυνατότητα απογείωσης από διαφορετικές θέσεις, η παρατεταμένη επιτήρηση και η συνεργασία των drones με άλλες δυνάμεις μπορούν να δημιουργήσουν ένα πολύ πιο απαιτητικό περιβάλλον για την ελληνική άμυνα. Τα μη επανδρωμένα δεν είναι άτρωτα, ούτε μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως την επανδρωμένη αεροπορία. Όταν όμως χρησιμοποιούνται σε μεγάλους αριθμούς και από περισσότερες κατευθύνσεις, η αντιμετώπισή τους γίνεται δυσκολότερη. Η ελληνική αποτροπή πρέπει να υπολογίζει όχι μόνο τα αεροσκάφη που διαθέτει σήμερα η Άγκυρα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο προετοιμάζεται να τα χρησιμοποιήσει αύριο.

Αυτή είναι και η ουσία της συζήτησης για τα «ήρεμα νερά». Η αποκλιμάκωση της έντασης μπορεί να προσφέρει χρόνο στη διπλωματία, αλλά δεν εξαφανίζει τις στρατιωτικές προετοιμασίες ούτε τις τουρκικές διεκδικήσεις. Από τη Μεταπολίτευση μέχρι σήμερα, διαφορετικές ελληνικές κυβερνήσεις αναζήτησαν τρόπους συνεννόησης με την Άγκυρα, χωρίς να κλείσουν τα μεγάλα ανοιχτά ζητήματα. Η ηρεμία στην επιφάνεια δεν μας λέει πάντοτε τι συμβαίνει από κάτω. Όσο οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις αποκτούν νέες δυνατότητες, η ελληνική πλευρά έχει κάθε λόγο να εξετάζει προσεκτικά πώς μεταβάλλονται οι πραγματικές ισορροπίες.

Η Ελλάδα έχει ενισχύσει σημαντικές πλευρές της άμυνάς της με τα Rafale και τον εκσυγχρονισμό των F-16, ενώ η συμφωνία για τα ισραηλινά συστήματα PULS προσθέτει μια ακόμη διάσταση στις μελλοντικές δυνατότητές της. Η αντιμετώπιση όμως των drones απαιτεί περισσότερα από ισχυρά μαχητικά και πυραυλικά συστήματα. Χρειάζεται έγκαιρη προειδοποίηση, αποτελεσματική αεράμυνα, ηλεκτρονικό πόλεμο και προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων. Ιδιαίτερα στο Αιγαίο, όπου οι αποστάσεις είναι μικρές και η γεωγραφία σύνθετη, η ταχύτητα αντίδρασης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Η αποτροπή δεν στηρίζεται μόνο στην ικανότητα να απαντήσεις σε ένα πλήγμα, αλλά και στη δυνατότητα να διατηρήσεις τις δυνάμεις σου επιχειρησιακές όταν το δεχθείς.

Εκείνη η εικόνα του τουρκικού AKINCI πάνω στην άσφαλτο ενός αυτοκινητοδρόμου αξίζει να μείνει στη σκέψη μας. Αποτυπώνει μια στρατιωτική προετοιμασία που εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας. Οι Τούρκοι σχεδιάζουν πώς θα συνεχίσουν να επιχειρούν ακόμη και όταν οι γνωστές τους βάσεις δεν θα είναι ασφαλείς. Η Ελλάδα διαθέτει στις Ένοπλες Δυνάμεις της ανθρώπους με γνώσεις, εμπειρία, ικανότητες και πραγματική αγάπη για την Πατρίδα. Ανθρώπους που πολλές φορές προσφέρουν πολύ περισσότερα από όσα τους επιτρέπουν οι συνθήκες μέσα στις οποίες υπηρετούν. Η εκάστοτε πολιτική ηγεσία, ανεξαρτήτως κόμματος, έχει χρέος να στηρίζει έμπρακτα αυτό το πολύτιμο ανθρώπινο δυναμικό, να αξιοποιεί τις γνώσεις και τις προτάσεις του και να του εξασφαλίζει τα μέσα που χρειάζεται. Όχι να το αφήνει να παλεύει μόνο του με τη γραφειοκρατία, την αδιαφορία και τις παθογένειες ενός συστήματος που συχνά θάβει τις ικανότητες αντί να τις αναδεικνύει. Πίσω από κάθε σύγχρονο οπλικό σύστημα βρίσκεται ένας άνθρωπος και καμία χώρα δεν μπορεί να διαθέτει πραγματικά ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις όταν δεν σέβεται και δεν αξιοποιεί εκείνους που τις κρατούν όρθιες.

Η Άγκυρα προετοιμάζει τους δρόμους από τους οποίους θα μπορούν να πετούν τα πολεμικά της drones σε συνθήκες σύγκρουσης. Η Ελλάδα οφείλει να έχει προετοιμάσει τη δική της απάντηση πριν τα «ήρεμα νερά» του Αιγαίου δοκιμαστούν από την επόμενη μεγάλη κρίση.

Πηγές – Παραπομπές

  1. Λάζαρος Καμπουρίδης, Αντιστράτηγος ε.α. – Στρατιωτική ανάλυση για τις τουρκικές δοκιμές μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε αυτοκινητοδρόμους και τις πιθανές επιπτώσεις για την Ελλάδα και το Ισραήλ. Παρακολούθηση συνέντευξης.
  2. Υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών της Τουρκίας, 15 Νοεμβρίου 2026 – «Karayolları İHA-SİHA Pistleri Olacak». Επίσημη ανακοίνωση για τη δοκιμή της 12ης Νοεμβρίου και την επιλογή 52 πιθανών οδικών τμημάτων. Επίσημη ανακοίνωση.
  3. Anadolu Agency, 13 Νοεμβρίου 2026 – «Turkish combat drones land on, take off from highway in emergency drill». Δημοσίευμα.
  4. Υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ, 6 Απριλίου 2026 – Ανακοίνωση για τη συμφωνία προμήθειας συστημάτων PULS από την Ελλάδα. Επίσημη ανακοίνωση.
  5. Elbit Systems, 6 Απριλίου 2026 – Ανακοίνωση για τη συμφωνία προμήθειας συστημάτων πυραυλικού πυροβολικού PULS στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Ανακοίνωση εταιρείας.

Από Nikolaos.L

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *