Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης
Ένα ορφανό παιδί από τα Ψαρά τρόμαξε μια ολόκληρη αυτοκρατορία και σήμερα κάποιοι μας ζητούν να συμβιβαστούμε με την αδυναμία.
Ο σπουδαιότερος Έλληνας αγωνιστής του 1821 που έχουμε κανονική φωτογραφία του γύρω στα 1877, λίγο πριν εκδημήσει εις Κύριον. Ο γνωστός μπουρλοτιέρης Κωνσταντίνος Κανάρης με τα παράσημα της τότε εποχής. Αν και κοντά στα 85 έτη στη φωτογραφία, δείτε το ύφος του και την κορμοστασιά του. Μόνο το βλέμμα του να έβλεπαν οι απέναντι…
Από τον μπουρλοτιέρη της Επανάστασης στους σημερινούς διαχειριστές της εθνικής μας υποχώρησης…
Ένα ορφανό παιδί από μικρή ηλικία από τα Ψαρά, χωρίς πολιτικές διασυνδέσεις, χωρίς ισχυρούς προστάτες και χωρίς κανένα από τα εχέγγυα που θεωρούνται σήμερα απαραίτητα για να ανέλθει κανείς στην εξουσία. Ο Κωνσταντίνος Κανάρης είχε μόνο την πίστη του στον Θεό, την αγάπη του για την Πατρίδα και μια ψυχή που δεν γνώριζε φόβο. Με ένα πυρπολικό έστειλε στον βυθό την οθωμανική ναυαρχίδα στη Χίο, το 1822. Αργότερα έγινε πέντε φορές Πρωθυπουργός της Ελλάδας. Δεν περίμενε να του παραδώσουν μια ελεύθερη και ισχυρή Ελλάδα. Αγωνίστηκε για να την ελευθερώσει!
Και σήμερα; Σήμερα ακούμε τον βουλευτή της κυβερνητικής παράταξης, κ. Άγγελο Συρίγο, να δηλώνει ευθαρσώς δημοσίως ότι με τον υπάρχοντα στόλο δεν θα μπορούσαμε να απομακρύνουμε τους Τούρκους από μια απομακρυσμένη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου.
Ασφαλώς, η στρατιωτική ισχύς απαιτεί ρεαλισμό και σχεδιασμό. Άλλο όμως ο ρεαλισμός και άλλο η δημόσια καλλιέργεια της αίσθησης ότι η υποχώρηση είναι προδιαγεγραμμένη.
Αλήθεια, σε ποια Ελλάδα θέλουμε να μεγαλώσουν τα παιδιά μας; Σε εκείνη του Κανάρη ή σε μια Ελλάδα που μαθαίνει να μετρά εκ των προτέρων όσα δεν μπορεί να κάνει;
Δεν γίνεται να επικαλούμαστε τους ήρωες του 1821 στις εθνικές επετείους και την ίδια στιγμή να ανεχόμαστε νοοτροπίες πολιτικής παραίτησης. Δεν γίνεται να τιμούμε τον Κανάρη και να συνηθίζουμε τη γλώσσα της αδυναμίας.
Κάποτε οι γενίτσαροι πολεμούσαν εναντίον της Πατρίδας. Σήμερα δεν χρειαζόμαστε άλλους γενίτσαρους της ηττοπάθειας, που αντί να αναζητούν τρόπους ενίσχυσης της εθνικής αποτρεπτικής ισχύος, μας ζητούν να συμφιλιωθούμε με τους περιορισμούς μας.
Ο Κανάρης δεν είχε στόλο, είχε ψυχή. Δεν είχε εξουσία, είχε αποστολή και όταν χρειάστηκε, έβαλε φωτιά στην ανόσια αυτοκρατορία των Οθωμανών. Η Ελλάδα που γέννησε Κανάρηδες δεν μπορεί να πορεύεται με τη νοοτροπία εκείνων που έχουν ήδη αποδεχθεί την ήττα πριν καν δοθεί η μάχη!
Αγαπάμε και προστατεύουμε ό,τι πολεμάτε και απαξιώνετε.
Πατρίδα – Ορθοδοξία – Οικογένεια
Γράφει για εκείνον ο Αλέξανδρος Μωραϊτίδης (ο ξάδελφος του Αγίου των Γραμμάτων Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και κατόπιν μοναχός Ανδρόνικος), σε άρθρο του στο περιοδικό «Οι Τρεις Ιεράρχαι» (φύλλο 606/1925), για τον αρχιμπουρλοτιέρη του Αγώνα (αλλά και του μοναδικού Έλληνα πρωθυπουργού που επί των ημερών του η Βουλή ψηφίζει ή αναθεωρεί το Σύνταγμα της Ελλάδας δύο φορές, το 1844 και το 1864), τον Κωσταντή Κανάρη, επεισόδια πραγματικά αξιοθαύμαστα.
«Διηγούνται ότι ο Ναύαρχος πιστός τηρητής των νηστειών της Εκκλησίας, μίαν Τεσσαρακοστήν ησθένησεν. Ο δε ιατρός διέταξε να καταλύση χάριν της υγείας του, ζωμόν ή γάλα..
– Αδύνατον! Ηρνήθη ο Ναύαρχος.
– Μα είναι ανάγκη! Ολίγον ζωμόν, επέμενεν ο ιατρός Ορφανίδης.
– Άλλο τίποτε φαγητόν ξεύρετε; Ηρώτησεν επιμένων ο Ναύαρχος.
Τότε ο Ορφανίδης ενθυμήθη το κακάον και συγκατέβη να πίη από αυτό ο Ναύαρχος.
– Τώρα μάλιστα, υπέλαβεν ο Ναύαρχος. Τώρα σας ακούω. Και κατέλυσε την νηστείαν πίνων κακάο.
Εις τας ιεροτελεστίας επροτιμούσε πάντοτε τον μακαρίτην παπα-Χαρίλαον, έναν πολύ σεβάσμιον εφημέριον της Ζωοδόχου Πηγής, όστις μετά δικαίας υπερηφανείας μου το έλεγε. Με προτιμούσε πάντοτε ο Ναύαρχος, διότι έλεγον καθαρά τας ευχάς και το Ευαγγέλιον πολύ καθαρά χωρίς τερετισμούς. Εις τούτον λοιπόν τον καλόν εφημέριον διηγείτο ο Ναύαρχος, ότι προ πάσης ναυτικής του πράξεως, κατά τον μακρόν αγώνα της Επαναστάσεως, προ πάσης ναυμαχίας, συνήθιζε να διατάσση γενικόν εξιλασμόν εις το πλήρωμά του. Την παραμονήν της ναυμαχίας εξομολογούμενοι όλοι οι ναύται του, μετελάμβανον των Αχράντων Μυστηρίων, ηγουμένου του ενδόξου Πυρπολητού, όστις τότε με ακατάβλητον θάρρος προέβαινε κατά του εχθρικού στόλου, βέβαιος περί της επιτυχίας. Και δεν απετύγχανεν.
Ετίμα δε υπερβαλλόντως το ιερατείον ο Ναύαρχος. Μετά την Θείαν Λειτουργίαν, δεν εξήρχετο του ναού, πριν συμπληρώση τας τελευταίας του ευχάς ο ιερεύς, αλλ’ επερίμενεν εν τω στασιδίω του, έως ου αποδυθή ο ιερεύς τα ιερά άμφια, και τότε ηγουμένου του λειτουργού του Υψίστου ηκολούθει ο ναύαρχος, και ανήρχοντο εις την δροσερήν έπαυλιν, να λάβουν τον συνήθη καφέ μετά γλυκού.
Εις μίαν δε Κυριακήν η υπηρέτρια αφηρημένη παρουσίασε τον δίσκον πρώτον εις τον ναύαρχον, εις τον κύριόν της, ούτω κρίνασα, αλλ΄ ο ευγενέστατος ναύαρχος σταματήσας αυτήν, λέγει μετά γλυκείας πραότητος.
– Καϋμένη! Πόσον έσφαλες! Εις τον Λειτουργόν του Υψίστου πρώτα να πας! Εις τον Λειτουργόν!
Και έδειξε τον παπα-Χαρίλαον με την δεξιάν του».
Μια σπουδαία μορφή του Ελληνικού Έθνους, που ξεπερνά τον χρόνο. Νηστεία ο Κανάρης. Θεία Κοινωνία ο Κανάρης. Ταπείνωση ο Κανάρης. Σεβασμός στους απλούς ιερείς. Ανδρεία στη μάχη. Ανιδιοτέλεια στην εξουσία και όμως, υπήρξε πέντε φορές Πρωθυπουργός της Ελλάδας.
Σήμερα, σε μια εποχή όπου σχεδόν όλοι οι πολιτικοί επενδύουν περισσότερο στην εικόνα παρά στο ήθος, στην επικοινωνία παρά στην ουσία και στη διαχείριση της δημοσιότητας παρά στην προσφορά προς την Πατρίδα, η μορφή του Κωνσταντίνου Κανάρη στέκεται ως αδιάψευστος μάρτυρας ενός διαφορετικού πολιτικού πολιτισμού.
Ο Κανάρης δεν ζητούσε να τον υπηρετούν, υπηρετούσε ο ίδιος το Έθνος. Δεν αντλούσε κύρος από το αξίωμά του αλλά έδινε κύρος στο αξίωμα με τη ζωή και το παράδειγμά του.
Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από περισσότερους επαγγελματίες της πολιτικής. Έχει ανάγκη από ανθρώπους με πίστη στον Θεό, αγάπη για την Πατρίδα, αίσθημα ευθύνης, προσωπική θυσία και αδιάφθορο χαρακτήρα. Τέτοιες μορφές δεν ανήκουν μόνο στην ιστορία αλλά αποτελούν το μέτρο με το οποίο κρίνονται όλες οι επόμενες γενιές.
Πηγές-Παραπομπές
Αλέξανδρος Μωραϊτίδης (μετέπειτα μοναχός Ανδρόνικος), περιοδικό «Οι Τρεις Ιεράρχαι», φύλλο 606, 1925. Ιστορική αναφορά στη θρησκευτική ζωή και στον χαρακτήρα του Κωνσταντίνου Κανάρη.
Κωνσταντίνος Κανάρης, πυρπόληση της οθωμανικής ναυαρχίδας στη Χίο, Ιούνιος 1822, κατά την Ελληνική Επανάσταση.