Γράφει ο Παύλος Τασούλης
Το σοκ με το αμερικανικό Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου και το μεγάλο περσικό στοίχημα με τη νηοπομπή των πετρελαιοφόρων συνθέτουν μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εικόνα, που γεννά περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις. Πιάνω τελευταία τον εαυτό μου να αναρωτιέται αν τελικά θα τολμήσει ο Τραμπ να χτυπήσει ξανά το Ιράν. Ομολογώ πως, εξετάζοντας όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, συνεχώς ταλαντεύομαι ανάμεσα στο ναι και το όχι, χωρίς να μπορώ να καταλήξω σε μια σχετικά ασφαλή υπόθεση.
Θα υπέθετε κανείς ότι, αν υπήρχε τρόπος να αντληθεί περισσότερο πετρέλαιο από το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των ΗΠΑ (Strategic Petroleum Reserve – SPR), αυτό θα είχε γίνει κατά το πρώτο μισό του Οκτωβρίου, ώστε να μειωθούν οι τιμές λιανικής ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Αντ’ αυτού, το SPR παρέμεινε ουσιαστικά στάσιμο καθ’ όλη τη διάρκεια του Οκτωβρίου, παρουσιάζοντας για το διάστημα από τις 2 έως τις 30 Οκτωβρίου μείωση μόλις 816.000 βαρελιών, ποσότητα που αντιστοιχεί μόλις στο ένα δέκατο της εβδομαδιαίας εκροής που καταγράφηκε τον Μάιο ή στις αρχές Ιουνίου του 2026. Μάλιστα, μεταξύ 2 και 9 Οκτωβρίου, η μείωση ήταν σχεδόν μηδενική!
Ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, οι της κυβέρνησης θυμήθηκαν, για παράδειγμα, να στείλουν ένα email από την IRS (Εφορία), υπενθυμίζοντας στους Αμερικανούς τις ευκαιρίες που προσφέρει ο «Λογαριασμός Τραμπ» (Trump Account) για τα παιδιά τους. Όμως, με κάποιον περίεργο τρόπο, ξέχασαν να κάνουν μια τελευταία, μεγάλη άντληση από το SPR; Δύσκολο. Σίγουρα ΔΕΝ το ξέχασαν. Μάλιστα, όπως ανέφερα σε προηγούμενη δημοσίευση, είχαν δημιουργήσει σχετικό θόρυβο περί επικείμενης απελευθέρωσης πολύ μεγαλύτερων ποσοτήτων. Συγκεκριμένα, στις 29 Σεπτεμβρίου ανακοινώθηκε η υποτιθέμενη διάθεση επιπλέον 40 εκατομμυρίων βαρελιών. Αλλά τελικά δεν έκαναν τίποτα.
Προφανώς κάτι συνέβαινε. Υποθέτω πως υπήρχαν κάποιου είδους αμφιβολίες ή ανησυχίες σχετικά με την προοδευτική σταθερότητα των σπηλαίων αποθήκευσης, τη συντήρηση των αντλιών ή κάτι τέτοιο. Ό,τι κι αν ήταν, πάντως, το ξεπέρασαν! Κατά το διάστημα από τις 30 Οκτωβρίου έως τις 13 Νοεμβρίου, μια περίοδο που πλέον δεν καλύπτεται καν από το Reuters, αφού άπαντες έπαψαν πια να ενδιαφέρονται, το SPR μειώθηκε κατά το εντυπωσιακό, για τα πρόσφατα δεδομένα, μέγεθος των 5,823 εκατομμυρίων βαρελιών, εκ των οποίων το 45,5% αφορούσε την πρώτη εβδομάδα και το 54,5% τη δεύτερη.
Πρόκειται για έναν μάλλον ύποπτο ρυθμό απομείωσης, ο οποίος παραπέμπει περισσότερο σε πρόθεση διατήρησης μιας ομαλής και σταθερής εκροής παρά σε αντίδραση σε προσφορές δημοπρασιών ή άλλους παράγοντες της αγοράς. Όπως πάντα, το καίριο ερώτημα είναι γιατί τώρα; Ειδικά από τη στιγμή που, όπως μας λένε, οι εξαγωγές πετρελαίου από τη Νοτιοδυτική Ασία έχουν επανέλθει σχεδόν στα φυσιολογικά επίπεδα.
Αναπόφευκτα, λοιπόν, με τρώει πάλι το σκουλήκι. Μήπως προσπαθούν να ρίξουν τις τιμές όσο πιο βίαια γίνεται, ενόψει της «Τελικής Μεγάλης Σύγκρουσης» με το Ιράν, την ώρα μάλιστα που αγωνιούν και προσεύχονται να αντέξουν οι τεχνικές υποδομές αποθήκευσης του Στρατηγικού Αποθέματος; Αν ισχύει κάτι τέτοιο, τότε το σχέδιο αποδίδει, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, και μάλιστα πολύ καλά. Οι τιμές όντως πέφτουν.
Από την άλλη πλευρά, το Ιράν μοιάζει έτοιμο να τα παίξει «όλα για όλα» και ετοιμάζεται να σπάσει τον αποκλεισμό του Τραμπ! Το Ιράν λογικά θα πρέπει να κάνει κάτι, διότι, με τις τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ να παραμένουν αυξημένες αλλά σε ένα γενικά ανεκτό επίπεδο, με εξαίρεση το ντίζελ, ο «πορτοκαλής» θα μπορεί να διατηρεί τον αποκλεισμό και την αντιπαράθεση επ’ αόριστον. Ειδικά από τη στιγμή που, μετά τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών, έχει ήδη πληρώσει το πολιτικό κόστος, κάποιος θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι τώρα πια δεν τον νοιάζει.
Το Ιράν προετοιμάζεται να επαναλάβει τις εξαγωγές πετρελαίου, προκαλώντας ανοιχτά τον αποκλεισμό που έχει επιβάλει το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, αντί να προσπαθήσει να τον παρακάμψει κρυφά. Ένας στόλος ιρανικών πετρελαιοφόρων, που ενδεχομένως ξεπερνά τα 14, έχει φορτώσει και βρίσκεται αγκυροβολημένος στο νησί Χαργκ, έτοιμος να αποπλεύσει πολύ σύντομα σε σχηματισμό νηοπομπής για να σπάσει τον αποκλεισμό, με πιθανό προορισμό την Κίνα. Σύμφωνα με σημερινές αναφορές, η νηοπομπή φέρεται να έχει αρχίσει να αποπλέει προς τον Κόλπο του Ομάν.
Αν έστω και ένα από αυτά τα πλοία υποστεί την παραμικρή ζημιά, η ιρανική κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές ότι θα εξαπολυθούν επιθέσεις μεγάλης κλίμακας εναντίον πετρελαϊκών τερματικών σταθμών σε ολόκληρο τον Περσικό Κόλπο. Πρόκειται για εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, του Κουβέιτ, του Ομάν και του Μπαχρέιν, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία υποτίθεται ότι είχαν ήδη «εξαγοράσει» την απαλλαγή τους από τη σύγκρουση. Έχετε κατά νου ότι δεν έχουν απομείνει πλέον πυρομαχικά αεράμυνας για την προστασία στόχων οικονομικής υποδομής από βαλλιστικούς πυραύλους. Μόνο οι στρατιωτικές βάσεις, εκείνες που είναι κοινής χρήσης με τις ΗΠΑ, παραμένουν κάπως προστατευμένες.
Το πρακτορείο Fars News επικαλέστηκε τον μύθο του Φερεϊτούν από το έπος Σαχναμέ, όπου ο ήρωας, αρνούμενος να περιμένει την άδεια του φύλακα του ποταμού Αρβάντ, εισέρχεται έφιππος απευθείας στα νερά. Αυτό σηματοδοτεί μια στροφή από την κρυφή αποφυγή του αποκλεισμού σε μια δημόσια επίδειξη ισχύος. Εδώ και χρόνια, το Ιράν αναπτύσσει εναλλακτικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένου του λιμένα Τζασκ και δικτύων αποθήκευσης στην Κίνα, προκειμένου να διατηρήσει τη ροή του πετρελαίου. Πλέον, το Ιράν φαίνεται έτοιμο να φέρει αυτή την κρυφή δυνατότητα στο φως. Μετατρέποντας μια επιχείρηση του «σκιώδους στόλου» του σε μια εμφανή νηοπομπή πετρελαιοφόρων, η Τεχεράνη προκαλεί ανοιχτά τις ΗΠΑ, αμφισβητώντας την αποφασιστικότητά τους.
Αν το Ιράν καταφέρει όντως να διοχετεύσει το πετρέλαιό του στην αγορά, τότε, με δεδομένη την επιπλέον ποσότητα πετρελαίου που εισέρχεται, την προοπτική για πολύ μεγαλύτερες ποσότητες και, κυρίως, τη νέα πραγματικότητα του «TACO», δηλαδή Trump Always Chickens Out («ο Τραμπ πάντα δειλιάζει»), οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου θα καταρρεύσουν και το Ιράν θα βγει κερδισμένο.
Εάν, αντίθετα, το αμερικανικό Ναυτικό επιχειρήσει να επιβάλει τον αποκλεισμό, το Ιράν απειλεί ρητά να παρασύρει το σύνολο των ενεργειακών υποδομών του Κόλπου σε έναν ευρείας κλίμακας περιφερειακό πόλεμο και τα πράγματα θα αγριέψουν πολύ. Όπως γνωρίζετε, σε 45 ημέρες οι Δημοκρατικοί θα έχουν τον απόλυτο έλεγχο του Κογκρέσου και τότε θα δούμε τι θα κάνουν, έχοντας επίσημα τη λαϊκή στήριξη.
Για άλλη μια φορά, φαίνεται πως πρόκειται για μια κατάσταση χωρίς διέξοδο για τον Τραμπ.
Σχόλιο Συντακτικής Ομάδας – ΕΘΝΙΚΟ ΒΗΜΑ
Το ΕΘΝΙΚΟ ΒΗΜΑ φιλοξενεί άρθρα γνώμης και αναλύσεις στο πλαίσιο της ελεύθερης έκφρασης και του δημοκρατικού διαλόγου. Οι απόψεις, οι εκτιμήσεις και τα συμπεράσματα που διατυπώνονται εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε συγγραφέα και δεν ταυτίζονται κατ’ ανάγκη με τις θέσεις της Συντακτικής Ομάδας.
Πηγές – Παραπομπές
- https://www.eia.gov/petroleum/supply/weekly/
- https://www.eia.gov/petroleum/gasdiesel/
- https://www.energy.gov/articles/united-states-energy-department-continues-execution-strategic-reserve-release-commitments
- https://www.energy.gov/hgeo/opr/articles/energy-department-awards-contracts-strategic-petroleum-reserve-part-president
- https://www.euronews.com/2026/11/20/iran-readies-tanker-convoy-at-kharg-island-to-test-us-oil-blockade
- https://maritime-executive.com/article/reports-claim-iran-is-preparing-oil-convoy-to-test-u-s-blockade
- https://www.reuters.com/business/energy/us-tightens-iran-blockade-with-curbs-oil-transfers-sea-advisory-shows-2026-11-18/
- https://www.unitedagainstnucleariran.com/analysis/iran-shipping-update-november-19-2026
- https://amwaj.media/en/media-monitor/is-iran-weighing-a-tanker-convoy-to-challenge-the-us-blockade
- https://www.criticalthreats.org/analysis/iran-update-november-20-2026
- https://www.iranintl.com/en/202611196381
- https://www.rferl.org/amp/iran-us-blockade-oil-revenue-war/33902633.html
- https://newsroom.aaa.com/2026/11/gas-prices-keep-dropping-as-thanksgiving-approaches/
- https://www.iiss.org/online-analysis/online-analysis/2026/11/the-consequences-of-the-us-midterm-elections
- https://www.reuters.com/legal/government/democrats-won-big-midterms-so-now-what-2026-11-21/